De Luie Portefeuille

Het zal onze Calvinistische inslag zijn dat ons van kinds af aan wordt ingepeperd dat we hard moeten werken om iets te bereiken. Wie lange weken maakt, heeft een glanzende carrière. Wie afziet in de sportschool, kan pronken met een afgetraind lichaam. Filosoof Max Weber zag deze rusteloze drang naar actie zelfs als drijvende kracht achter het kapitalisme.  

Over de vraag of het kapitalisme een zegen is, verschillen de meningen. Maar er zijn genoeg activiteiten waar ‘hard je best doen’ juist averechts werkt. Zoals een boek schrijven: inspiratie komt niet door intens naar je scherm te staren, maar door jezelf in de juiste gemoedstoestand te brengen.

Volgens Aldous Huxley, auteur van de klassieker Brave New World, bereik je dit via de ‘law of reversed effort’. Een lange wandeling, een glas wijn of een goed gesprek met vrienden zijn de beste manier om de creatieve kraan open te draaien. 

Ook beleggen valt onder de wet van Huxley. Sleutel voortdurend aan je portefeuille en de kans is groot dat je rendement lager uitvalt dan als je bijna niets had gedaan. Continu in- en uitstappen zorgt voor veel onrust en kost geld. Maar nietsdoen druist in tegen onze intuïtie en de financiële industrie wakkert die neiging tot handelen graag aan met een nieuwsstroom vol buitenkansjes en nakende rampen die onze onmiddellijke actie vragen.

Onze suggestie voor 2018: denk aan Huxley’s ‘law of reversed effort.’ Bouw een luie portefeuille met één obligatiefonds en één wereldwijd gespreid aandelenfonds met lage kosten. Geniet van het leven, stop je tijd in zaken waar energie en aandacht zich wel terugbetalen en laat je portefeuille in alle rust zijn werk doen. Na 10 tot 20 jaar is je plek bij de beleggingselite vrijwel gegarandeerd. 

En vermogensbeheerders? Die kunnen uitstekende sparringpartners zijn bij je financiële planning en als vertrouwenspersoon je impuls tot actie helpen te beheersen. Je luie portefeuille doet de rest. 

We wensen je veel financiële rust, 

Marius en Jolmer

Simpel, maar niet eenvoudig

Beleggen brengt altijd veel onzekerheid met zich mee. Ook nu, na een jaar met explosieve beursstijgingen in een geo-politieke omgeving die alleen maar instabieler lijkt te worden, zijn veel mensen door onzekerheid bevangen.

Om die onzekerheid het hoofd te bieden, zoeken we ons heil vaak in complexe oplossingen. Hedgefondsen, direct vastgoed en ingewikkelde voorspellingen moeten naderend onheil zien te voorkomen.

Maar zoals de vermaarde Nederlandse informaticus Edsger Dijkstra ooit zei: ’Eenvoud is een grote deugd, maar het vereist hard werken om het te bereiken en wijsheid om het te waarderen. En tot overmaat van ramp: complexiteit verkoopt beter’. 

Wij grijpen bij onzekerheid daarom liever terug op simpele beleggingswaarheden. Deze maand een lijstje met een aantal van onze favorieten:

  • Na belasting en inflatie is het rendement op spaargeld en staatsobligaties verwaarloosbaar. Op dit moment zelfs negatief.
  • Als je een hoger rendement wilt, moet je meer risico nemen.
  • Meer risico betekent een grotere kans op verlies.
  • Het verleden leert dat aandelenbeurzen regelmatig met 50 procent of meer dalen.
  • Als je niet tegen heftige dalingen kunt, moet je niet in aandelen beleggen en een lager rendement leren accepteren.
  • Geld dat je de komende 5 tot 10 jaar nodig hebt, moet je niet in aandelen beleggen.
  • Over periodes van 15 jaar of langer hebben gespreide aandelenportefeuilles bijna altijd meer opgeleverd dan spaargeld.
  • Elke belegger kan op korte termijn de markt verslaan.
  • Geluk en wijsheid zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden.
  • Als je in indexfondsen belegt, is het onmogelijk om de markt te verslaan.
  • Als je actief belegt is - met dank aan hogere kosten - de kans groot dat je het slechter doet dan een indexbelegger.
  • Er is altijd iemand met een hoger rendement dan jij.
  • Er bestaat geen enkel systeem dat er voor zorgt dat je op het juiste moment in- en uit aandelen stapt.
  • De toekomst voorspellen is helaas onmogelijk.
  • De makkelijkste manier om te voorkomen dat je portefeuille sterk in waarde fluctueert, is meer spaargeld aanhouden.
  • De beste beleggingsstrategie bestaat niet.
  • Het beste vermogensplan is het plan dat bij jou past en waar je je aan houdt, ongeacht het beursklimaat.

En tenslotte:

  • Beleggen is simpel, maar niet eenvoudig.

We wensen je fijne feestdagen en een heel goed 2018,
 
Marius en Jolmer

Volvo Met De Gouden Eieren

Albert Einstein stond niet bekend als beleggingsgoeroe. Maar met zijn observatie dat cumulatief rendement, ofwel rente-op-rente, het achtste wereldwonder is, sloeg hij de spijker op zijn kop. Om het wonder in gang te zetten moet je soms een verstandige keuze maken om aan het eind van de maand meer over te houden. Beleg dat geld verstandig en het achtste wereldwonder doet de rest.
 
Te mooi om waar te zijn? Laten we eens kijken naar Willemijn en Dirk, twee gepensioneerde Shell-ingenieurs. Hun inkomens en pensioenbijdragen liepen hun hele carrière gelijk op. Maar terwijl Dirk zijn comfortabele levensstijl na zijn pensionering heeft moeten matigen, zit Willemijn er warmpjes bij. Zij stuurt Dirk regelmatig een kaartje vanaf een exotische bestemming.
 
Hoe kan dit? Willemijn heeft geen grote erfenis gehad en haar uitgaven lijken op het eerste gezicht sterk op die van Dirk. Beiden hebben drie kinderen groot gebracht, wonen in een vergelijkbaar huis en kopen al drie decennia elke vier jaar een ‘nieuwe’ tweedehands auto. Het enige verschil: Dirk heeft een zwak voor dure Range Rovers, terwijl Willemijn genoegen neemt met een degelijke Volvo.
 
Maar alleen die Range Rover kan het verschil tussen Dirk en Willemijn toch onmogelijk verklaren? Laten we een nader kijkje nemen. Inclusief alle kosten zoals benzine, verzekering, financiering en afschrijving, was Willemijn in 1982 maandelijks 600 euro goedkoper uit dan haar oud-collega. Door inflatie is het verschil in autokosten 35 jaar later opgelopen tot bijna 1200 euro per maand.
 
Terwijl Dirk dat geld elke maand op het asfalt liet liggen, belegde Willemijn deze bedragen jaar in jaar uit in de AEX. Zo behaalde zij met de nodige schokken na kosten en belasting een gemiddeld rendement van negen procent per jaar. Met dank aan het achtste wereldwonder is Willemijn na 35 jaar 2 miljoen rijker!
 
Dirk daarentegen moet het doen met zoete herinneringen aan omgewoelde modder. De vraag is of hij dezelfde keuze had gemaakt als hij niet alleen over maandelijkse kosten had nagedacht, maar ook over de gouden eieren die het achtste wereldwonder voor hem had kunnen leggen.

We wensen je veel financiële rust,
 
Marius en Jolmer

Gratis toetje?

De kassa rinkelde deze zomer ongekend hard bij Apollo, een Amerikaanse private equity moloch. Voor hun nieuwe fonds haalden ze bijna 25 miljard dollar op. Dit recordbedrag is het succesverhaal van private equity in een notendop.
 
Van nichebloempje in de jaren tachtig, toen een handvol private equityfondsen samen net een miljard te besteden hadden, is de sector opgezwollen tot een mega industrie. Alleen aan ‘dry powder’ - geld dat nog geïnvesteerd moet worden - ligt op dit moment al zo’n duizend miljard dollar klaar.
 
Wat doet beleggers en masse watertanden? De klinkende resultaten uit het verleden. Volgens onderzoekscijfers die de sector zelf graag aanhaalt, laten Amerikaanse private equity fondsen populaire beursindices als de S&P500 al dertig jaar hun hielen zien. Ook na kosten.
 
Dat is opvallend, want de kosten om mee te mogen doen zijn niet mals. De fees en afgeroomde winst die de ‘alternatieve’ jongens als private equity en hedgefondsen jaarlijks binnenhalen zijn goed voor ruim 40% van de totale omzet van de asset management industrie.
 
Wat verklaart die 'golden touch'? Ten eerste kopen private equity fondsen vooral kleine, laag gewaardeerde bedrijven op. Dit is een bekend segment dat significant beter heeft gepresteerd dan het ‘marktgemiddelde’, van bijvoorbeeld de S&P 500. De resultaten van de private equity sector zijn op deze golf mee gesurft.
 
Private equity pompt haar kansen verder op door met twee keer zoveel geleend geld te investeren als gemiddeld. Als alles goed uitpakt jaagt die hefboom het rendement nog verder omhoog: je kunt immers veel meer ‘bedrijf’ kopen met dezelfde hoeveelheid eigen geld. Geen wonder dat veel beleggers private equity zien als de kers op hun beleggingstaart.
 
De onderbelichte kant van de medaille is een fors hoger risico. Bij tegenvallende resultaten worden ook de klappen bij private equity uitvergroot omdat de hefboom van geleend geld dan de verkeerde kant op werkt.

Beleggers zeggen vaak there is no such thing as a free lunch. Misschien is het goed om te onthouden dat ook toetjes zelden gratis zijn.

We wensen je veel financiële rust,
 
Marius en Jolmer

Pas op: overstekende goeroes

Zittend op zijn zwarte motorfiets, met een cowboylaars op de tank, lacht Jim Rogers je vanaf de omslag vol zelfvertrouwen toe. De hedgefondslegende heeft goede redenen om tevreden te zijn: in de jaren ‘70 zette hij samen met George Soros het Quantum Fund op: een hedgefonds dat tussen 1970 en 1980 4.200 procent in waarde steeg en wordt gezien als een van de meest succesvolle fondsen aller tijden.   
 
In het boek Investment Biker beschrijft de multimiljonair hoe hij vervolgens als gepensioneerde ‘Indiana Jones of finance’ op zijn motorfiets de wereld rondtrekt, zoekend naar beleggingsmogelijkheden. Zo zag hij de groei van China en het explosieve effect daarvan op grondstofprijzen aankomen.
 
Dus toen dezelfde Jim Rogers vorige maand verkondigde dat we aan de vooravond stonden van de ‘moeder aller beurscrashes’ leidde dat bij veel beleggers tot zorgen en in enkele gevallen zelfs tot regelrechte paniek. Een goeroe die de toekomst al vaker correct voorspeld had, die zal wel weten hoe het zit. Bel de bank en verkoop alles per direct!
 
Resultaten uit het verleden bieden echter geen garantie voor de toekomst en zelfs het pad van deze succesvolle hedgefondsmanager is bezaaid met missers. De voorgeschiedenis van Rogers’ voorspelling illustreert dit. Het was namelijk niet de eerste keer dat hij het einde van de wereld zag aankomen. Sterker nog, Rogers klinkt sinds 2011 als een gebarsten grammofoonplaat die om de haverklap waarschuwt voor een beursramp van bijbelse proporties. Financieel columnist Ben Carlson zette zijn voorspellingen op een rijtje:
 
2011:   100% Chance of Crisis, Worse Than 2008: Jim Rogers
2012:   Jim Rogers: It’s Going To Get Really “Bad After The Next Election”
2013:   Jim Rogers Warns: “You Better Run for the Hills!”
2014:   Jim Rogers – Sell Everything & Run For Your Lives
2015:   Jim Rogers: “We’re Overdue” for a Stock Market Crash
2016:   $68 TRILLION “BIBLICAL CRASH” Dead Ahead? Jim Rogers Issues a DIRE WARNING
2017:   THE BOTTOM LINE: Legendary investor Jim Rogers expects the worst crash in our lifetime
 
Rogers schijnt een intelligente en ruimdenkende man te zijn en hij heeft genoeg bereikt om hem serieus te nemen als hij een keer wat zegt. Maar ook hij beschikt niet over een glazen bol en bij dit soort continue doemzeggerij is niemand gebaat. Zeker niet als je bedenkt dat Rogers beleggers meestal adviseert om hun geld te beleggen in goud. Sinds de eerste voorspelling in dit rijtje is de goudprijs met een kwart gedaald terwijl de S&P500 75 procent in waarde steeg.
 
Het feit dat Rogers’ voorspellingen niet zijn uitgekomen, wil trouwens niet zeggen dat beleggen zonder risico’s is. Een beurscrash behoort altijd tot de mogelijke gevaren die een belegger op zijn weg kan tegenkomen. Maar over de heel lange termijn bezien, zijn die crashes rimpels in de weg geweest. Die kunnen nog steeds erg pijnlijk voor de berijder zijn, maar omdat je niet kunt weten wanneer ze zullen verschijnen, werkt het averechts als je ze uit alle macht probeert te vermijden.

Overstekende goeroes kun je gelukkig wel van ver zien aankomen. Als je verstandig bent, rijd je er met een wijde boog omheen.

We wensen je een mooie zomer toe,

Marius en Jolmer

Speld in de hooiberg

Opgejaagd door de economische malaise had het ene na het andere gezin Grañén verlaten. Op zoek naar werk, een beter leven. Voor de overgebleven inwoners van het Spaanse dorpje kwam de verlossing in december 2011 toen zij samen 720 miljoen euro wonnen in El Gordo, de dikke loterij van Spanje.

Is zo bewezen dat het slimmer is een lot te kopen dan zelf te proberen je leven te verbeteren? Je zou het bijna denken als je de reacties leest op het recente onderzoek van Professor Bessembinder van de universiteit van Arizona. Hij onthult dat van de 25.000 bedrijven die tussen 1926 en 2015 aan de Amerikaanse beurs genoteerd stonden, 96% per saldo geen stuiver meer opleverden dan geld op een spaarrekening.

Anders bekeken was alle koerswinst dus feitelijk te danken aan de overige 4%. De 30 beste aandelen uit dat selecte groepje, ofwel slechts 0,12% van alle genoteerde ondernemingen, waren goed voor een derde van alle winst. De winnaar onder deze Superaandelen: Amazon, dat sinds haar beursgang in 1997 49.000% in waarde toenam.

Veel commentatoren zien het onderzoek als bewijs dat stockpicking superieur is aan indexbeleggen. Waarom de hele markt kopen als je daarmee voornamelijk in onrenderend brandhout belegt? Je kunt toch veel beter alleen de winnaars in je portefeuille toelaten?

Maar een Superaandeel lijkt veel op een Superlot. Want hoe selecteer je vooraf de winnaar uit die berg bedrijven? En zelfs als een actieve belegger 20 jaar geleden Amazon uit de stapel wist te plukken, dan is de kans vrijwel nihil dat hij of zij de hele rit van 49.000% stoïcijns heeft uitgezeten. Als je actief je portefeuille beheert is het namelijk ontzettend lastig de neiging te onderdrukken tussentijds te verkopen. Zeker bij een koersontwikkeling als die van Amazon, die onderweg dalingen van 95% doorliep.

Wie zit de rit wel uit? De passieve belegger. Alleen door opzettelijk niet te handelen kun je ervoor zorgen dat al die Superaandelen standvastig op hun plek blijven. Decennium in. Decennium uit. Als je alle loten bezit, zit de winnaar er gegarandeerd bij. De omgekeerde aanpak lijkt op het zoeken van een speld in een hooiberg.

Marius en Jolmer

Kennis is rust

Na een week of twee zon en volle terrassen gaan we stiekem geloven dat we in een mediterraan klimaat wonen. Natuurlijk weten we best dat Nederland een vochtig landje is waar elk moment de regen kan toeslaan. Maar de illusie die door het recentheidseffect wordt gecreëerd, is te aantrekkelijk om te laten schieten.

Hetzelfde overkomt beleggers op de beurs. Inmiddels hebben we acht zonnige jaren achter de rug. Ergens in ons achterhoofd horen we een stem zeggen dat flinke koersklappen onvermijdelijk zijn. Maar ondertussen kunnen we het idee dat de beurs voorgoed omhoog blijft kabbelen niet laten schieten.

Dat idee verhoogt echter de kans dat we in de stress schieten als de klap daadwerkelijk komt en vervolgens op het slechtst denkbare moment gaan verkopen. De gevolgen van kelderende koersen worden nog eens verergerd als onze portefeuille sluipenderwijs overwogen is geraakt in aandelen.

Beleggers kunnen zich op drie manieren tegen paniek en slechte beslissingen bewapenen. De wetenschap dat aandelen op de lange termijn een veel betere kans op groei hebben gegeven dan spaargeld. Aanpassen van het risico in je portefeuille aan je beleggingshorizon. En psychische voorbereiding op volatiliteit.

Hoe pak je dat laatste aan? Door je portefeuille, ongeacht het beursklimaat, elk jaar aan een grondige stresstest te onderwerpen. We weten dat een daling van minstens 10% bij aandelen bijna jaarlijks is voorgekomen. Een dreun van 20% of meer hebben we elke drie tot vijf jaar gezien. En in de afgelopen 50 jaar zijn aandelen drie keer in waarde gehalveerd. Reken de gevolgen van deze scenario’s door en zorg dat je vermogen zo is ingericht dat je abrupte dalingen uit kunt zitten, al duren ze zeven jaar of meer.

Sta je vlak voor grote uitgaven aan bijvoorbeeld een huis, pensioen of eigen onderneming? Dan kan een forse koersdaling dramatisch uitpakken en is het misschien tijd om je risico te beperken. Heb je tijd om tegenslagen uit te zitten? Bereid je mentaal dan goed voor op onvermijdelijke dalingen.

Kennis is niet alleen macht, maar ook rust.

Zandvrij

We hebben twee belangrijke overeenkomsten met struisvogels: we kunnen niet vliegen en steken regelmatig ons hoofd in het zand. Belegginsvoorbeeldje: driekwart van de respondenten in een onderzoek van vermogensbeheerder Fidelity schatte het benodigde bedrag voor hun pensioen te laag in. Een kwart dacht zelfs dat twee tot drie jaarsalarissen aan spaargeld zou volstaan om nog decennia op de oude voet voort te leven.
 
De Spartaanse struisvogel kan het hebben: die schraapt drie keer zijn klauw door het gras en noemt het een nest. Voor de homo sapiens zal een vrije inkomensval na pensionering echter hard aankomen.
 
Twee van de knoppen waar je aan kunt draaien om dit te voorkomen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: de spaarknop en de levensstijlknop. Om meer te sparen moet je tenslotte je levensstijl aanpassen (of meer verdienen). En zoals we vorige maand al schreven, als je nu bescheidener leert te leven gaat je spaarpot later ook langer mee.
 
Neem Eva en Casper, werkende veertigers met twee kinderen. Ze geven jaarlijks een ton uit, hebben nog geen cent gespaard voor hun pensioen maar willen op hun 65ste stoppen met werken. Ze schatten in dat ze tijdens hun pensioen nauwelijks rendement zullen maken op hun vermogen (na aftrek van belasting, inflatie en kosten van beleggen). Die simpele aanname leidt tot de conclusie dat ze ruwweg drie miljoen nodig zullen hebben om het 30 jaar uit te zingen.
 
Gelukkig bouwen ze bij hun werkgever pensioen op en als de AOW ook nog blijft bestaan, hoeven ze zelf maar 1,8 miljoen bijeen te sprokkelen. Dat blijft een zware dobber. Uitgaande van een netto reëel beleggingsrendement van 3% in de opbouwfase, zullen ze tot hun 65ste bijna 50 duizend euro per jaar moeten sparen. Hun uitgaven moeten dus halveren!
 
In plaats van nu zo hard te bloeden voor later, kunnen Eva en Casper ook het jaarlijkse spaarbedrag halveren. Ze moeten dan nog steeds een kwart minder uitgeven, maar ontwikkelen daarmee wel een duurzame levensstijl voor de lange termijn.

Met hun zandvrije hoofd in de zon.
 
Marius en Jolmer